Cuộc chiến thương mại toàn cầu do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng đang tác động trực tiếp tới tủ đồ của nhiều người dân Mỹ, trong đó những mặt hàng bị ảnh hưởng nặng nề nhất lại là các sản phẩm đời sống thiết yếu.
Ngành may mặc là một trong những lĩnh vực chịu tác động mạnh nhất từ các mức thuế mới, với thuế nhập khẩu cơ bản 10% áp lên tất cả các nước và thuế đối ứng lên tới 145% đối với hàng từ Trung Quốc. Hiện có tới 98% quần áo trong tủ của người Mỹ là hàng nhập khẩu, và Trung Quốc chiếm 22% thị phần quần áo nhập vào Mỹ.
Theo các chuyên gia kinh tế và chính sách thương mại, thuế quan mới sẽ khiến giá hầu hết các mặt hàng thời trang tăng lên, nhưng mức tăng mạnh nhất sẽ rơi vào các sản phẩm cơ bản như áo thun 5 USD, gói 6 đôi tất 10 USD và đôi giày thể thao 25 USD - những mặt hàng mà phần lớn người dân Mỹ thường xuyên sử dụng.
Ông Sheng Lu - giáo sư ngành thời trang và dệt may tại Đại học Delaware, nhận định: “Các nhu yếu phẩm như áo thun cotton, đồ lót và tất sẽ tăng giá nhanh hơn vì người tiêu dùng vẫn buộc phải mua dù giá có tăng."
Khác với các mặt hàng theo mùa hay trang phục đặc biệt mà doanh nghiệp có thể tích trữ lâu dài, các sản phẩm cơ bản cần được bổ sung thường xuyên, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sẽ nhập khẩu thường xuyên hơn, làm tăng nguy cơ bị áp thuế.
Không chỉ phụ thuộc vào Trung Quốc, ngành may mặc Mỹ còn dựa nhiều vào nguồn hàng giá rẻ từ các nước như Việt Nam và Bangladesh.
Tuy nhiên, theo phân tích của Yale Budget Lab, một tổ chức nghiên cứu chính sách phi đảng phái, Mỹ không có đủ năng lực sản xuất quy mô lớn với chi phí cạnh tranh, nên người tiêu dùng có thể sẽ phải trả nhiều hơn tới 65% cho quần áo và 87% cho giày dép trong vòng một năm tới . Trong dài hạn, giá quần áo và giày dép tại các cửa hàng ở Mỹ dự kiến sẽ cao hơn lần lượt 25% và 29%.
Theo ông Edward Gresser, Phó Chủ tịch Viện Chính sách Tiến bộ, thuế quan mới của Chính phủ Mỹ sẽ khiến giá các sản phẩm đại trà nhập từ Trung Quốc tăng mạnh hơn so với hàng xa xỉ, do mức lợi nhuận trên các mặt hàng rẻ thường thấp hơn. Ngay cả trước khi có chính sách thuế mới, hàng may mặc nhập khẩu vào Mỹ đã phải chịu mức thuế cao.
Theo Hiệp hội May mặc & Giày dép Mỹ, năm 2024, ngành hàng này chỉ chiếm 5% tổng kim ngạch nhập khẩu nhưng lại đóng góp tới 26% tổng thuế nhập khẩu thu được. Thuế mới sẽ còn đẩy tỷ lệ này lên cao hơn, khiến doanh nghiệp bán lẻ khó có thể “gánh” phần tăng chi phí đối với các sản phẩm có biên lợi nhuận thấp.
Trong khi đó, phần lớn hàng xa xỉ - như túi xách da, giày dép từ Italy, Tây Ban Nha hay đồng hồ Thụy Sĩ, được sản xuất ở châu Âu. Giá các sản phẩm này có thể tăng, nhưng mức tăng sẽ thấp hơn so với hàng nhập từ Trung Quốc. Chẳng hạn, hãng Hermès thông báo sẽ tăng giá túi xách và khăn choàng từ ngày 1/5 để “bù đắp toàn bộ” tác động từ thuế quan.
Việc giá các sản phẩm tiêu dùng cơ bản tăng lên sẽ ảnh hưởng lớn đến người dân có thu nhập thấp - những người chi phần lớn thu nhập vào các mặt hàng thiết yếu như quần áo và giày dép.
Một nghiên cứu từ Trade Partnership Worldwide chỉ ra rằng nhóm hộ gia đình nghèo nhất nước Mỹ chi tỷ lệ thu nhập cho quần áo cao gấp ba lần nhóm giàu nhất. Việc chính sách miễn thuế cho đơn hàng dưới 800 USD (“de minimis”) kết thúc vào tháng tới - vốn là lợi thế lớn cho các nền tảng bán hàng trực tuyến từ Trung Quốc như Shein và Temu, cũng sẽ ảnh hưởng nặng nề đến người tiêu dùng thu nhập thấp./.
