Tham vọng công ty giá trị 100 tỷ USD 'tuột khỏi tay' Shein

Shein sắp IPO tại Hong Kong với định giá chưa đầy 30% mức 100 tỷ USD hồi 2022, khi tăng trưởng hụt hơi, thách thức pháp lý bủa vây.

Tuần này, nền tảng kinh doanh thời trang giá rẻ trực tuyến Shein bắt đầu chào bán 280 triệu cổ phiếu trong đợt IPO, với giá 47,6-49,5 đôla Hong Kong mỗi cổ phiếu. Hiện toàn bộ số cổ phiếu này đã nhận đủ đăng ký mua từ nhà đầu tư.

Trong kịch bản tốt nhất, Shein sẽ có định giá tối đa 27 tỷ USD, thấp hơn 70% so với mức gần 100 tỷ USD từng đạt được trên thị trường tư nhân năm 2022. Theo các chuyên gia, nguyên nhân do tình hình kinh doanh gặp nhiều thách thức như thuế quan, cạnh tranh gay gắt của các đối thủ như Temu và chi phí tăng.

Bà Lorraine Tan, Giám đốc nghiên cứu cổ phiếu châu Á tại Morningstar (Singapore), cho rằng định giá giảm phần lớn do triển vọng công ty giảm so với 2-3 năm trước, khi kế hoạch IPO lần đầu được đề cập.

"Sự quan tâm của nhà đầu tư toàn cầu đối với Shein có lẽ đã hạ nhiệt, dẫn đến giá niêm yết thấp hơn", bà nhận định. Trước đó, vào tháng 4/2024, giá trị của Shein trên thị trường tư nhân cũng đã giảm còn 64 tỷ USD.

Với mức 27 tỷ USD, Shein được định giá tương đương 0,7 lần doanh thu dự phóng (P/S), cao hơn đối thủ châu Âu Zalando (0,4 lần), thấp hơn H&M, Inditex, lần lượt là 1,1 và 4 lần. Ông Winston Ma, cựu lãnh đạo khu vực Bắc Mỹ của Quỹ đầu tư CIC (Trung Quốc), nói nhà đầu tư không còn sẵn sàng trả giá cao cho câu chuyện siêu tăng trưởng. "Họ đang định giá một nền tảng xuyên biên giới đã trưởng thành, giờ phải bảo vệ biên lợi nhuận trước thuế quan, chi phí tuân thủ cao hơn và giám sát pháp lý tại cả Mỹ lẫn Trung Quốc", ông nhận định.

Shein được thành lập tại Trung Quốc, hiện đặt trụ sở tại Singapore, sẽ công bố giá IPO cuối cùng ngày 31/8 và bắt đầu giao dịch trên sàn Hong Kong ngày 1/9. Theo bản cáo bạch, nhóm cổ đông hiện hữu Boyu, Tiger Global và General Atlantic, đã đăng ký mua khoảng 383 triệu USD cổ phiếu Shein. Tencent, Greenwoods, Taikang Life và UBS Asset Management cũng tham gia.

Công ty cho biết sẽ sử dụng khoảng 80% số tiền huy động được để nâng cấp công nghệ, tăng cường thương hiệu và mở rộng hiện diện toàn cầu. Công ty cũng đồng ý trả tối đa 3,5 tỷ USD tiền mặt cho một số nhà đầu tư từng mua loại cổ phiếu đặc biệt trong các vòng gọi vốn tư nhân trước IPO.

Shein nổi tiếng với việc bán những chiếc váy giá 5 USD và quần jeans 10 USD cho người tiêu dùng tại khoảng 160 quốc gia. Bốn năm qua, nền tảng từng tìm cách niêm yết tại New York và London, nhưng vấp phải chỉ trích từ giới đầu tư và chính trị gia, liên quan đến các tiêu chuẩn ESG.

Ông Dickie Wong, Giám đốc nghiên cứu tại uSMART Securities (Hong Kong), cũng không quá lạc quan về lần IPO này. "Tôi dự đoán nhu cầu đăng ký mua ở mức trung bình. Dù định giá giảm đáng kể, tôi vẫn không khuyến nghị thời điểm này, do triển vọng tăng trưởng chậm và áp lực pháp lý", ông nói.

Shein dự báo tăng trưởng doanh thu nửa đầu năm 2026 tương đương mức 1,1% của quý I, trong khi biên lợi nhuận hoạt động thấp hơn một chút, do các khoản thuế nhập khẩu mới tại châu Âu, áp lực về giá và nhu cầu suy yếu tại Trung Đông do chiến sự Iran.

Riêng tại Mỹ, Shein ghi nhận khoản lỗ 99 triệu USD một quý, sau khi chính quyền Tổng thống Trump bãi bỏ chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với các kiện hàng giá trị nhỏ (de minimis). Shein cho biết các sản phẩm có nguồn gốc Trung Quốc vận chuyển đến Mỹ hiện chịu thuế từ 10% đến 87,5%.

Trong bản cáo bạch, Shein thừa nhận phải chịu "mức thuế và các khoản phí cao hơn đáng kể" tại Mỹ, trực tiếp khiến doanh thu tại thị trường này giảm 14,3% trong quý I/2026. "Tăng trưởng của họ đã chậm lại rất nhiều", ông Wong, nói.

Ngoài ra, chi phí thu hút khách hàng mới cũng ngày càng đắt đỏ. "Lo ngại chính là liệu Shein có thể tiếp tục tăng trưởng có lãi khi chi phí thu hút thêm khách hàng ngày càng cao hay không", Rui Ma, chuyên gia công nghệ Trung Quốc, Nhà sáng lập nền tảng nghiên cứu Tech Buzz China, nhận định.

Hoạt động quảng bá của Shein tại trung tâm bách hóa BHV Marais, Paris, ngày 3/11/2025. Ảnh: Reuters

Đợt IPO còn diễn ra lúc nền tảng này đang nỗ lực giải quyết các lo ngại về ESG, vốn đã dẫn đến các cuộc điều tra và án phạt của cơ quan quản lý tại nhiều nước. Shein hiện bị Ủy ban châu Âu và Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ điều tra.

Trước đây, công ty từng bị phạt tại Pháp vì cáo buộc sử dụng chương trình giảm giá không đúng thực tế và tại Italy vì hành vi "tẩy xanh" (greenwashing). "Tẩy xanh" là việc phóng đại hoặc đưa ra những tuyên bố gây hiểu nhầm về lợi ích môi trường của tổ chức hay sản phẩm.

Tính đến cuối tháng 3, Shein đã dành khoảng 80 triệu USD để xử lý các vụ việc pháp lý và điều tra đang diễn ra. Thương vụ mua lại thương hiệu thời trang Mỹ Everlane với giá 80 triệu USD hồi tháng 5 cũng đang bị Ủy ban Đầu tư nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) xem xét về an ninh quốc gia.

Người phát ngôn Shein cho biết công ty duy trì "các tiêu chuẩn cao về quản trị doanh nghiệp, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình".

Phiên An (theo Reuters)

Tham vọng công ty giá trị 100 tỷ USD 'tuột khỏi tay' Shein - Báo VnExpress Kinh doanh