Ngôi nhà 0 đồng tiền điện: Lời giải cho bài toán bão giá năng lượng

Vào mùa đông năm ngoái, bà Clare Naylor sống tại Milton Keynes (Anh) luôn trong trạng thái căng thẳng mỗi khi nghĩ đến việc bật máy sưởi. Để giữ ấm mà không làm thâm hụt ngân sách, cả gia đình phải dùng túi chườm nước nóng, đắp thêm chăn dày và mặc áo len suốt ngày. Mọi sự cẩn trọng đều hướng đến mục tiêu duy trì hóa đơn năng lượng ở mức hợp lý.

Tuy nhiên, bước sang năm nay, nỗi lo đó đã hoàn toàn biến mất. Ngôi nhà bốn phòng ngủ của bà Naylor vừa được nâng cấp để tham gia chương trình cam kết không phải trả bất kỳ hóa đơn năng lượng nào trong suốt 5 năm.

Ngôi nhà 4 phòng ngủ của gia đình Naylor tại Milton Keynes hoạt động như một nhà máy điện thu nhỏ sau khi được lắp pin mặt trời, pin lưu trữ và máy bơm nhiệt (Ảnh: The Guardian).

"Nhà máy điện thu nhỏ" ngay trong khuôn viên sống

Theo tờ The Guardian, căn nhà xây từ năm 1980 của gia đình Naylor đã trải qua một cuộc "đại tu" toàn diện. Phía trên mái được lắp 17 tấm pin mặt trời, phía sau nhà đặt hệ thống máy bơm nhiệt thay thế lò hơi khí đốt, còn trong gara là bộ pin lưu trữ dung lượng lớn cùng bình chứa nước nóng.

Hệ thống này giúp ngôi nhà vận hành tương tự một trạm phát điện mini. Điện mặt trời ban ngày được nạp vào pin lưu trữ để phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình năm người, lượng điện dôi dư sẽ được bán ngược lại mạng lưới điện chung.

Gói năng lượng đặc biệt mang tên "Zero Bills" do công ty Octopus Energy triển khai đảm bảo gia đình không phải trả tiền điện và sưởi, miễn là mức tiêu thụ không vượt quá giới hạn hợp lý đã thỏa thuận.

“Trước đây, nhiệt độ sưởi trong nhà chỉ dám để ở mức 18 độ C, cả nhà phải đi dép và mặc áo ấm để vượt qua mùa đông”, bà Naylor chia sẻ. “Năm nay, tôi có thể bật sưởi ấm căn nhà trước khi các con đi học về, khoản tiền điện tiết kiệm khoảng 130 bảng mỗi tháng sẽ được dành cho các chuyến đi nghỉ của gia đình”.

Tuy nhiên, đại diện đơn vị cung cấp cũng lưu ý, mô hình này đi kèm các điều kiện kỹ thuật chặt chẽ. Để được miễn phí tiền điện, ngôi nhà phải cách nhiệt rất tốt và loại bỏ hoàn toàn việc dùng khí đốt, kể cả trong nấu nướng. Đồng thời, cam kết hóa đơn 0 đồng không áp dụng cho nhu cầu sạc xe điện.

Ông Nigel Banks, Giám đốc kỹ thuật chương trình của Octopus Energy, cho biết: “Ngôi nhà tạo ra lượng điện cả năm cao hơn mức dự kiến tiêu thụ. Điểm mấu chốt để duy trì mô hình là doanh thu bán điện dư thừa trở lại lưới điện phải đủ bù đắp chi phí vận hành”.

Dự án cải tạo của gia đình Naylor do ngân hàng Santander tài trợ thử nghiệm. Nếu tự chi trả, chi phí lắp đặt toàn bộ thiết bị sau khi trừ trợ cấp sẽ vào khoảng 20.000 bảng Anh.

Ông Mick Taylor, đại diện Santander, nhận định chi phí năng lượng đang là gánh nặng lớn thứ hai hoặc thứ ba của đa số hộ gia đình. Việc hỗ trợ các gói tài chính để người dân tiếp cận thiết bị xanh chính là giải pháp giảm áp lực chi tiêu bền vững.

Hiệu quả kinh tế từ việc kết hợp giải pháp xanh

Thực tế từ gia đình Naylor phản ánh một xu hướng lớn hơn trong quản lý chi tiêu hộ gia đình. Phân tích từ tổ chức độc lập Energy Saving Trust chỉ ra rằng, việc tích hợp đồng bộ pin mặt trời, hệ thống lưu trữ và máy bơm nhiệt có thể giúp một hộ gia đình tiết kiệm tới 800 bảng Anh chi phí năng lượng mỗi năm.

Nghiên cứu mô phỏng trên một triệu kịch bản của tổ chức này cho thấy, riêng việc chuyển từ lò sưởi khí đốt sang máy bơm nhiệt kết hợp biểu giá điện thông minh đã giúp giảm chi phí làm ấm đến 80%.

Ông Stew Horne, Giám đốc đối ngoại của Energy Saving Trust, cho rằng nhiều gia đình hiện nay muốn cắt giảm chi phí nhưng lúng túng trước các lựa chọn công nghệ. Việc hiểu rõ cách vận hành của thiết bị kết hợp cùng cơ chế tính giá linh hoạt theo thời gian sử dụng sẽ giúp bài toán đầu tư đạt hiệu quả cao nhất.

Các hộ gia đình có thể giảm chi phí năng lượng đáng kể hàng năm nhờ kết hợp các công nghệ như máy bơm nhiệt, tấm pin mặt trời và pin lưu trữ (Ảnh: Allsun Nature).

Bên cạnh đó, dữ liệu nghiên cứu do Trung tâm Net Zero công bố trên chuyên trang TCD khẳng định vai trò của pin lưu trữ gia đình. Khảo sát tại Anh cho thấy những ngôi nhà có cả pin mặt trời và pin lưu trữ giảm trung bình 61% hóa đơn tiền điện mỗi năm, tương đương khoản tiết kiệm khoảng 681 bảng Anh.

Đặc biệt, hệ thống lưu trữ giải quyết triệt để vấn đề lệch pha giữa thời điểm phát điện và giờ cao điểm sinh hoạt. Trong khung giờ từ 16h-20h (thời điểm giá điện lưới đắt nhất và nhu cầu cao nhất), lượng điện lấy từ lưới của các hộ này giảm tới 66%. Điện dự trữ từ ban ngày được xả ra phục vụ nấu nướng, chiếu sáng mà không phải mua điện giá cao.

Mô hình này không đơn thuần mang ý nghĩa bảo vệ môi trường với việc giảm hàng tấn khí thải carbon mỗi năm, mà đang trực tiếp giải bài toán kinh tế cho từng mái nhà. Khi người dùng làm chủ nguồn năng lượng tự sản xuất và lưu trữ, ngôi nhà không còn ở thế bị động trước những đợt điều chỉnh giá điện từ các nhà cung cấp.